2024-yil oʻzbek sporti uchun unutilmas tarixiyga boy boʻldi. Parij olimpiada oʻyinlarida Oʻzbekiston sport delegatsiyasi o'z tarixidagi eng yaxshi natijalarni ko'rsatib, umumjamoa darajasidagi dunyo reytingida 13-oʻrinni egalladi.
Shubhasiz, bunday natijada mamlakatdagi sport infratuzilmasisiz, sharoitlarning yetarlicha hissasi bor. Oʻzbekiston sportining buguni va ertasi haqida fikrlashish Milliy Olimpiya qoʻmitasi Bosh kotibi Oybek Qosimovni suhbatga tortdik.
– PARIJ-2024 YOZGI OLIMPIYA O'YINLARI BO'YICHA QANDAY XULOSALAR QILDINGIZ?
-Bu musobaqa mamlakat tarixidagi unutilmas voqelik boʻldi. 206 mamlakatning eng sara atletlari qatnashgan murosasiz bellashuvlarda delegatsiyamiz 8 ta oltin, 2 ta kumush va 3 ta bronza medalini qoʻlga kiritdi. Yakuniy natija bilan Oʻzbekiston umumjamoa darajasi dunyo boʻyicha oʻn, Osiyoda toʻrtinchi, MDH, Markaziy Osiyo mintaqasi, Islom birdamligi Turk davlatlar tashkilotiga a'zo mamlakatlar orasida birinchi oʻrinni egalladi. Ayol sportchilarimiz soʻnggi bor Pekin-2008 yozgi Olimpiya oʻyinlarida shohsupaga koʻtarilgan, Yekaterina Xilko trampolin dasturida bronza medali sohibiga aylangandi. Oradan yillar oʻtib, dzyudochi Diyora Keldiyorova esa Parijdagi gʻalabasi tufayli yozgi Olimpiya oʻyinlari chempioni nomiga baholangan birinchi oʻzbekistonlik ayol sportchiga aylandi. Taekvondochi Svetlana Osipova kumush medalni qoʻlga kiritdi, 3 sportchimiz ikki karralimpiada chempioni nomiga nafar ishtirokchi boʻldi, dzyudo, boks, taekvondo yo'nalishlarda eng yuqori natijalarni qayd etdi.
Parij-2024 Olimpiadasiga tayyorgarlik chorasi terma jamoalar davlatimizga kerakli barcha narsalar yaratib beriladi. Natijada ilk bor jamoaviy sport turi – futbol boʻyicha Olimpiada yoʻllanmasiga ega boʻldik. Olimpiya oʻyinlaridan keyin Prezident Shavkat Mirziyoyev delegatsiya a'zolarini qabul qilib, yangi Olimpiya sikli uchun vazifalarni belgilab berdilar. Sport vazirligi, federatsiya va assotsiatsiyalar ushbu topshiriqlar ijrosi bo'yicha ish yuborgan.
Yutuqlar o‘z yo‘liga. Olimpiya o‘yinlari qaysi yo‘nalishlarda ko‘proq ishlashimiz kerakligini ham ko‘rsatib berdi. Xususan, mashg‘ulotlar metodikasini takomillashtirish, zamonaviy sport infratuzilmasini yaratish, murabbiylar malakasini oshirish va yoshlar orasida sportni yanada ommalashtirishga zarurat borligini tushundik.
-OLIMPIYA OʻYINLARIGA PUXTA TAYYORGARLIK JARAYONIDA DAVLATNING ISHTIROKI QAYSI JIHATLARDA NAMOYON BOʻLMOQDA?
– Davlatimiz sportchilarning murakkab musobaqalardagi munosib ishtirokini ta'minlash uchun barcha sharoitlarni yaratishga harakat qiladi. Federatsiyalarni qoʻllab-quvvatlash, iqtidorli sportni seleksiya qilish, Olimpiyadagi sport mashgʻulotlari, malakali mashqlarni jalb qilish, uzluksiz oʻquv mashgʻulot yigʻinlarini tashkil etish kabi ishlar shular jumlasidandir. 2021-yilning 5-noyabrida qabul qilingan “2024-yil Parij shahrida (Fransiya) boʻlib oʻtadigan XXXIII yozgi Olimpiya va XVII Paralimpiya oʻyinlariga Oʻzbekiston sportchilarini kompleks tayyorlash toʻgʻrisida”gi Prezident Qarori bu yoʻlda dasturulamal boʻlib xizmat qildi.
Bizda atletlarni ragʻ to'lash uchun o'ziga xos xususiyatni alohida ta'minlash joiz. Masalan, ortda qolgan Olimpiya siklida milliy Parij-2024'dagi mukofotdor sportchilar, balki litsenziya sohiblari va huquqshunos murabbiylari ham rag'lantirildi. asosiy bu tizim qatorasiga birinchi Olimpiyada tatbiq siklida.
– O'ZBEKISTON SPORTI QANDAY RESURSLAR HISOBIGA RIVOJLANTIRILMOQDA?
– Yuqorida tilga olingan hujjat bilan sport va ta’lim muassasalari faoliyatini o‘rta va uzoq istiqbolda rivojlantirish, Olimpiya va Paralimpiya sport turlari bo‘yicha sportchilar zaxirasini tayyorlash uchun zarur sharoitlar yaratish maqsadlari belgilangan. Ushbu qaror asosida sport va ta’lim muassasalari faoliyatini 2025-yilgacha rivojlantirish dasturi ham tasdiqlangan.
Sportni moliyalashtirish davlat byudjetidan tashqari homiy tashkilotlar hisobidan ham amalga oshiriladi. Bu tizimda mablag‘lar Sport vazirligi va Milliy Olimpiya qo‘mitasi orqali federatsiya va assotsiatsiyalarga yetkazib beriladi. Qolaversa, sport federatsiyalari va assotsiatsiyalarining o‘z homiylari ham mavjud, ularning ishtiroki muayyan sport turlarini rivojlantirishga yordam beradi.
Davlat nafaqat professional, balki ommaviy sportga ham jiddiy e’tibor qaratadi. Yoshlar o‘rtasida o‘tkaziladigan “Besh tashabbus olimpiadasi” sport musobaqalari, aholining jismoniy tayyorgarlik darajasini baholash bo‘yicha sport sinovlari, ishchi-xodimlar o‘rtasidagi “Hukumat kubogi” kabi ommaviy musobaqalar davlat tomonidan moliyalashtiriladi. Chunki ommaviy sport rivoji kelgusida oliy sport uchun yoshlarni seleksiya qilishda muhim rol o‘ynaydi.
-MABLAG'LARNING MAQSADLI VA SHAFFOF SARFLANISHI QANDAY NAZORAT QILINADI?
– Bu borada Milliy Olimpiya qo‘mitasi, Sport vazirligi, yo‘nalishlar bo‘yicha Respublika Oliy sport mahorati maktablari, federatsiyalar bilan ishlash bo‘yicha alohida tizim mavjud. Federatsiyalarning talab va ehtiyojlari, mutaxassislarning xulosalaridan kelib chiqib terma jamoalarga mablag‘ ajratiladi. Jarayon yuqorida aytib o‘tilgan tashkilotlar tomonidan bir necha bor o‘rganib chiqiladi. Yakunda yakdil xulosa asosida ish yo‘lga qo‘yiladi.
Milliy Olimpiya qo‘mitasi doimiy tarzda o‘z saytida xarajatlarning choraklik hisobotini berib boradi. Qolaversa, moliyaviy faoliyat mustaqil audit kompaniyalari tomonidan muntazam tekshirib boriladi.
Azamat MURODOV suhbatlashdi
